Rijopleiding SoftDrive Rijbewijs categorie B

Een voorlopig rijbewijs voor de categorie B laat je toe om met een wagen te oefenen als voorbereiding op je praktijkexamen. Er zijn drie belangrijke types van voorlopige rijbewijzen:

• Met een voorlopig rijbewijs M36 kan je met één of twee begeleiders oefenen gedurende 36 maanden. Deze begeleiders moeten vermeld worden op het voorlopig rijbewijs.
• Het voorlopig rijbewijs M18 geeft de mogelijkheid om gedurende een maximale termijn van 18 maanden alleen te oefenen. Evenwel, om het te bekomen ben je verplicht om voorafgaandelijk minstens 20 uur rijles te volgen in een erkende rijschool. Alleen indien de rijschool oordeelt dat je op voldoende veilige wijze zelfstandig aan het verkeer kunt deelnemen, zal het attest om het voorlopig rijbewijs te bekomen worden uitgereikt. Je kan met dit voorlopig rijbewijs dus zelfstandig oefenen, maar het is toegelaten om vergezeld te worden door iemand die als begeleider zou kunnen optreden. (Meer over de voorwaarden hier.)
• Bij een voorlopig rijbewijs van het type M12 moet ook minimum één van de op het voorlopig rijbewijs opgegeven begeleiders (maximaal twee) tijdens het oefenen op de openbare weg in het voertuig naast jou plaatsnemen. Dit voorlopig rijbewijs bekom je enkel indien je een ander voorlopig rijbewijs hebt gehad (M36 of M18 of zelfs beiden) dat vervallen is sedert minder dan drie jaar.

Het is uiteraard de bedoeling dat je in principe voor het voorlopig rijbewijs vervalt, slaagt op je praktijkexamen. Maar zelfs indien de einddatum van de geldigheid nadert of is verstreken, zijn er mogelijkheden om alsnog je rijbewijs te behalen. (Meer daarover hier en hier.)

Je kan vanaf de leeftijd van 17 jaar reeds een voorlopig rijbewijs M36 of M18 bekomen. Voor het type M18 moet je wel voldoende bekwaam worden bevonden nadat je minimum 20 uur rijles in een erkende rijschool hebt gevolgd.

Het praktijkexamen kan evenwel pas worden afgelegd wanneer je de leeftijd van 18 jaar hebt bereikt.

Nadat je geslaagd bent voor het theoretisch examen, krijg je van het examencentrum het document ‘Aanvraag om een voorlopig rijbewijs categorie B’. Met dit document kan je een voorlopig rijbewijs aanvragen door een afspraak te maken bij de gemeente waar je gedomicilieerd bent. Voor het voorlopig rijbewijs M18 moet je ook het attest van de rijschool voorleggen. (Zie hier.)
Het voorlopig rijbewijs kan ook online worden aangevraagd via het BELDRIVE-platform van de overheid ‘Mobiliteit en vervoer’. Het is mogelijk om voorlopige rijbewijzen van categorie B, modellen M36, M18 en M12 via deze weg te bekomen (voorlopig enkel eerste afgifte, geen vervangingen). Meer uitleg vind je op deze pagina.

Voor alle modellen geldt dat je je niet op de openbare weg mag begeven van 22 uur tot 6 uur op:

• vrijdag, zaterdag en zondag;
• de vooravond van wettelijke feestdagen en de wettelijke feestdagen zelf.

Je mag met je voorlopig rijbewijs (M36, M18 en M12) enkel in België rijden.

Bij een voorlopig rijbewijs type M36 of type M12 moet minimum één van de op het voorlopig rijbewijs opgegeven begeleiders tijdens het oefenen op de openbare weg in het voertuig plaatsnemen naast de kandidaat-bestuurder.

Het is ook toegelaten om (met eigen wagen) te oefenen samen met een zelfstandig gebrevetteerd instructeur, al dan niet samen met één of beide begeleiders.

Het voorlopig rijbewijs type M18 laat toe dat je alleen oefent, maar je dient daarvoor minimum 20 uur rijles te hebben gevolgd in een erkende rijschool én je moet bekwaam worden bevonden om zelfstandig te oefenen. Je kan in dat geval wel één of twee passagiers meenemen die aan bepaalde voorwaarden voldoen. (Meer daarover hier.)

Het is bovendien toegelaten om onder dekking van het voorlopig rijbewijs M18 met een privéwagen te oefenen waarbij een zelfstandig gebrevetteerd instructeur je bijstaat en coacht.

Elk voorlopig rijbewijs heeft een vervaldatum die er duidelijk op vermeld is. Houd deze vervaldatum goed in gedachten, en plan je praktijkexamen tijdig voor het einde van de geldigheid van het voorlopig rijbewijs. Je dient uiteraard wel afdoend geoefend te hebben om voldoende klaar te zijn om het examen af te leggen.

Naast de geldigheid van je voorlopig rijbewijs is ook de geldigheid van je theoretisch examen van belang. De datum waarop je het examen theorie succesvol hebt afgelegd is vermeld op de achterzijde van het voorlopig rijbewijs. Het slagen op het theoretisch examen is drie jaar geldig.
Indien de geldigheid van het theorie-examen is verstreken, kan je nog verder oefenen met het voorlopig rijbewijs zolang dat nog niet is vervallen. Je moet wel opnieuw slagen op het theorie-examen alvorens je het praktijkexamen (binnen de geldigheidsduur van je voorlopig rijbewijs) mag afleggen.

Je kan nooit gelijktijdig twee voorlopige rijbewijzen (van categorie B) bezitten. Het is wel mogelijk om tijdens de geldigheidsduur van je voorlopig rijbewijs M36 van scholingsmethode te veranderen en over te schakelen naar een voorlopig rijbewijs M18. Je moet dan wel voorafgaandelijk de verplichte lessen hebben gevolgd in de rijschool.

Anderzijds kan je ook je voorlopig rijbewijs M18 omwisselen voor een type M36. Dat zou zinvol kunnen zijn wanneer je eerste voorlopig rijbewijs bijna gaat vervallen, en je nog meer wenst te oefenen alvorens het praktijkexamen af te leggen. Je dient dan wel de voorwaarden van het nieuwe voorlopig rijbewijs na te leven, zijnde altijd oefenen vergezeld van een begeleider. (Zie voor bijkomende informatie hier.)

Opgelet! Je kan elk type voorlopig rijbewijs (binnen een periode van drie jaar) slechts éénmaal bekomen. Je kan een voorlopig rijbewijs M36 of M18 enkel omwisselen binnen de geldigheidsperiode.

Na het vervallen van de geldigheid van je voorlopig rijbewijs 18M of 36M, moet je 3 jaar wachten om (opnieuw) een nieuw voorlopig rijbewijs 18M of 36M te kunnen verkrijgen.

Je bent wel nog in de mogelijkheid om (eenmaal) een voorlopig rijbewijs M12 te bekomen na het volgen van minimum zes uur praktijkles in een erkende rijschool. De voorwaarden van dit voorlopig rijbewijs zijn gelijklopend met het type M36: Je moet ook vergezeld worden van een begeleider en/of een zelfstandig gebrevetteerd instructeur tijdens het oefenen. Dit voorlopig rijbewijs is maximaal 12 maanden geldig.

De geldigheidsduur van een voorlopig rijbewijs kan in geen enkel geval worden verlengd. In België zijn er voldoende mogelijkheden om een nieuw (en ander type) voorlopig rijbewijs te bekomen, ook na het eindigen van de geldigheid. Wat je kan doen als je voorlopig rijbewijs M36 of M18 vervalt, lees je hier.

In principe kan na een cyclus van drie jaar - waarbinnen één of meerdere voorlopige rijbewijzen werden bekomen – opnieuw een voorlopig rijbewijs van (terug) dezelfde types worden bekomen onder dezelfde voorwaarden. Eventueel voordien gevolgde rijlessen in een erkende rijschool tellen enkel mee voor het minimum aantal uren voor het bekomen van een M18 voor zover deze minder dan drie jaar voor de aanvraag van dat voorlopig rijbewijs werden gevolgd.

Verder bestaat er ook de mogelijkheid om - na het verstrijken van de geldigheid van de voorlopige rijbewijzen die men reeds bezat - in een erkende rijschool autorijles te volgen ter voorbereiding om het praktijkexamen rechtstreeks (desgevallend opnieuw) af te leggen.

De begeleider of de (maximaal) twee begeleiders die worden opgegeven om te worden vermeld op het voorlopig rijbewijs M36 of M12 moeten voldoen aan een aantal voorwaarden.

Een begeleider:

• moet ingeschreven zijn in België en houder en drager zijn van een identiteitsdocument, afgegeven in België;
• moet sinds ten minste 8 jaar houder en drager zijn van een Belgisch of Europees rijbewijs geldig om een voertuig van de categorie B te besturen (de bestuurder die enkel een speciaal aan zijn handicap aangepast voertuig mag besturen, mag niet als begeleider bij de scholing optreden, behalve indien de kandidaat aan dezelfde handicap lijdt en eveneens een speciaal aan deze handicap aangepast voertuig bestuurt);
• mag niet vervallen zijn of, gedurende de laatste 3 jaar niet vervallen geweest zijn, van het recht om een motorvoertuig te besturen en moet voldaan hebben aan de examens en onderzoeken die hem eventueel door de rechter zijn opgelegd;
• mag (behalve voor dezelfde kandidaat) niet op een ander voorlopig rijbewijs als begeleider vermeld geweest zijn binnen het jaar vóór de datum van afgifte van uw voorlopig rijbewijs. Dit verbod is niet van toepassing voor de begeleiding van eigen kinderen, kleinkinderen, zussen, broers of pleegkinderen of die van zijn/haar wettelijke partner.
• moet het vormingsmoment gevolgd hebben met het oog op begeleiden van een kandidaat-bestuurder voor een scholing met een voorlopig rijbewijs M36 afgeleverd vanaf 1/03/2024. (Meer over het vormingsmoment hier.)

Wanneer je oefent met een voorlopig rijbewijs M18 dat toelaat om alleen te rijden, mag je vergezeld zijn van een begeleidend persoon waarbij deze moet voldoen aan een aantal voorwaarden. Hij/zij:

• moet ingeschreven zijn in België en houder en drager zijn van een identiteitsdocument, afgegeven in België;
• moet sinds ten minste 8 jaar houder en drager zijn van een Belgisch of Europees rijbewijs geldig om een voertuig van de categorie B te besturen (de bestuurder die enkel een speciaal aan zijn handicap aangepast voertuig mag besturen, mag niet als begeleider optreden, behalve indien de kandidaat aan dezelfde handicap lijdt en eveneens een speciaal aan deze handicap aangepast voertuig bestuurt);
• mag niet vervallen zijn of, gedurende de laatste 3 jaar niet vervallen geweest zijn, van het recht om een motorvoertuig te besturen en moet voldaan hebben aan de examens en onderzoeken die hem eventueel door de rechter zijn opgelegd;
• mag (behalve voor dezelfde kandidaat) niet op een ander voorlopig rijbewijs als begeleider vermeld geweest zijn binnen het jaar vóór de datum van afgifte van uw voorlopig rijbewijs. Dit verbod is niet van toepassing voor de begeleiding van eigen kinderen, kleinkinderen, zussen, broers of pleegkinderen of die van zijn/haar wettelijke partner.
  Deze begeleidende persoon is niet verplicht om het vormingsmoment gevolgd hebben. (Meer over het vormingsmoment hier.)

Er mogen maximaal twee passagiers meerijden wanneer ze voldoen aan vermelde voorwaarden.

Het vormingsmoment voor begeleiders van kandidaat-bestuurders rijbewijs categorie B is drie uur durende infosessie die begeleiders moeten volgen bij een erkende rijschool of bij een zelfstandig gebrevetteerd instructeur die dit organiseren. De begeleiders krijgen daarbij inzicht in de wijze waarop ze een kandidaat-bestuurder tijdens de oefenperiode veilig en goed kunnen begeleiden. Er wordt ingegaan op de leerdoelen, de methodiek en de rol van de begeleider als coach. Ook een beknopte opfrissing van de wegcode maken deel uit van de sessie.

Goed om te weten:

• Een vormingsmoment is geen test maar een praktische training met tips over de rol van de begeleider.
• Als er twee begeleiders zijn, moeten ze het beiden volgen nog voor het praktijkexamen wordt afgelegd. Minstens één begeleider moet het zelfs minstens vijf maanden voor het examen gevolgd hebben.
• Iemand die een kandidaat-bestuurder met een voorlopig rijbewijs M18 vergezelt, en aldus als begeleider kan optreden, moet het vormingsmoment niet volgen, zelfs al vergezelt hij/zij de kandidaat tijdens het praktijkexamen.
• Het attest dat bekomen wordt na het volgen van het vormingsmoment is tien jaar geldig.
  Het vormingsmoment werd initieel verplicht gesteld vanaf 01/10/2017. Een hoger gerechtshof heeft deze verplichting ongeldig verklaard na 12/03/2020. Naderhand heeft nieuwe wetgeving in Vlaanderen deze verplichting terug ingevoerd. Thans loopt de laatste wijziging sinds 01/03/2024. De begeleiders die in de eerste periode het vormingsmoment volgden, kregen toen een attest dat vanaf die datum ook een geldigheid van tien jaar had.

Neen, er zijn uitzonderingen die hun oorsprong vinden in de periode waarin het vormingsmoment niet verplicht was voor de scholingsperiode onder dekking van een voorlopig rijbewijs dat afgehaald is geweest voor 1 maart 2024. Dus als de oefenperiode van de kandidaat-bestuurder (M36 of M12) startte voor die datum, is (/zijn) de begeleider(s) niet verplicht het vormingsmoment te volgen.

Enkele voorbeelden ter verduidelijking:

• Voor een M12 maakt dat heden geen verschil meer uit maar voor een voorlopig rijbewijs M36 kan dit van belang zijn. De oefenperiode start exact 36 maanden voor de einddatum die vermeld is bij punt 4b op het voorlopig rijbewijs.
  Indien de kandidaat-bestuurder een voorlopig rijbewijs M36 met 14 december 2026 als einddatum heeft, startte de oefenperiode op 15 december 2023. De begeleider moet in dat geval dus geen vormingsmoment volgen.
  Het is van belang te kijken naar de einddatum van het voorlopig rijbewijs en niet naar de datum van afhalen, want na vervanging van het voorlopig rijbewijs wegens verlies of beschadiging wordt er een nieuwe datum van uitreiking vermeld. De einddatum van de geldigheid blijft uiteraard onveranderd.
• Als de oefenperiode van de kandidaat-bestuurder M36 startte voor 1 maart 2024, moet de begeleider het vormingsmoment zoals gesteld niet volgen. Ook niet wanneer het een nieuwe begeleider betreft die na die datum op het voorlopig rijbewijs dat wordt afgeleverd ter vervanging van het vorige wordt vermeld.

Het voertuig gebruikt tijdens de stage met een voorlopig rijbewijs M36 of M12 moet naast de gewone achteruitkijkspiegel ook een tweede achteruitkijkspiegel binnen in het voertuig bevatten die de begeleider in staat stelt voldoende zicht te hebben op het verkeer achter en links. De spiegel op de zonneklep worden niet aanvaard.
Als het gaat om een voertuig met een gesloten koetswerk (bv. type bestelwagen), moet dit voorzien zijn van een rechterbuitenspiegel.

Er dient ook een L-teken (wit op blauwe achtergrond) aangebracht te zijn op het voertuig waarbij dit duidelijk zichtbaar is voor het achteropkomend verkeer. Idealiter wordt een daartoe bestemd signalisatiebord op de wagen benut. Het L-teken is verplicht, maar moet niet als signalisatiebord bovenop het voertuig geplaatst zijn.

Meer uitgebreide informatie over de vereisten van voorwaarden en documenten m.b.t. tot het voertuig zijn vermeld in dit document op de website van Autoveiligheid, overkoepelend orgaan voor een aantal examencentra.

Wanneer je met je voorlopig rijbewijs goed hebt geoefend met een privéwagen, voelt het begrijpelijk comfortabeler aan om ook met die wagen het praktijkexamen af te leggen. Een rijschool zal doorgaans lessen en praktijkexamens enkel boeken met het voertuig van de rijschool. Daarin bevindt zich ook een dubbele bediening die vereist is bij het afleggen van het praktijkexamen via de rijschool.

Het is evenwel ook mogelijk om een praktijkexamen te plannen waarbij een zelfstandig gebrevetteerd instructeur je vergezelt in je eigen voertuig (en dan wel wanneer het bij de rijopleiding van die instructeur wordt aangeboden).

Ja, dat kan en dat mag. Met een automaat rijden wordt ook algemeen aangenomen als zijnde minder moeilijk.

Zorg dat je op voorhand toch goed het onderscheid kent van de verschillende standen van de schakelpook. Opgelet ook dat je niet verkeerdelijk het gaspedaal induwt in plaats van het rempedaal. Het gebeurt jammer genoeg regelmatig dat een bestuurder die dit niet gewoon is die fout maakt met alle gevolgen van dien.
Nuttig om weten ook: Je gebruikt enkel je rechtervoet voor de bediening van de twee pedalen.

Wanneer je rijbewijs “code 78" vermeldt, dan kan je reglementair enkel met een wagen met automatische versnellingsbak rijden. Om een rijbewijs te bekomen dat toelaat met een handgeschakelde wagen te rijden moet je opnieuw een praktijkexamen afleggen.

Je kan daarvoor ofwel rijles volgen in een erkende rijschool (minimum 2 uur) en het examen afleggen met de leswagen van de rijschool.
Daarnaast bestaat er de mogelijkheid om het voorlopig rijbewijs Model 3 te bekomen waarmee je met één of twee begeleiders die op het voorlopig rijbewijs worden vermeld kunt oefenen ter voorbereiding van je praktijkexamen. Het examen kan pas afgelegd worden na een stageperiode van minstens één maand. Wanneer je oefent of het examen aflegt met een privéwagen onder dekking van het voorlopig rijbewijs moet je begeleider of kan ook een zelfstandig gebrevetteerd instructeur je vergezellen.

Je legt je examen vanzelfsprekend pas af wanneer je voldoende voorbereid bent hiervoor. Het is belangrijk dat je de geldigheid van je theorie-examen en van het voorlopig rijbewijs goed opvolgt zodat je een praktijkexamen (tijdig) plant. Voorzie een examen op een datum zodat je - wanneer je niet zou slagen – nog gedurende een afdoende periode kunt gebruik maken van je voorlopig rijbewijs alvorens de geldigheid verstrijkt.

Het praktijkexamen kan pas worden afgelegd na een verplichte scholingsperiode. Deze moet in het geval je een voorlopig rijbewijs type M36 of M18 bezit zelfs minstens vijf maanden duren. Voor voorlopig rijbewijs M12 geldt deze termijn niet.

Het praktijkexamen rijbewijs B bestaat uit twee verplichte onderdelen:

• de GOCA Risk Perception Test, waarbij wordt nagegaan of je potentiële gevaren in het verkeer tijdig herkent en correct inschat;
• een proef op de openbare weg, waarin de examinator beoordeelt of je je voertuig beheerst en het verkeersreglement correct toepast in de praktijk.

Tijdens de proef op de openbare weg voer je voorafgaande controles uit, leg je enkele door loting bepaalde manoeuvres af (zoals parkeren, keren of achteruit rijden) en volg je de instructies van de examinator, met ook een onderdeel zelfstandig rijden. Je wordt geacht veilig, zelfstandig en actief aan het verkeer deel te nemen, zonder tussenkomst van begeleider of instructeur.

Uitgebreide en gedetailleerde informatie over het verloop en de beoordeling van het praktijkexamen vind je in dit document beschikbaar gesteld door een van de organisaties die bevoegd is om examens af te nemen (Autoveiligheid).

Tijdens de proef op de openbare weg wordt verwacht dat je ook een gedeelte van de rit aflegt door gebruik te maken van een navigatietoestel. Je zorgt best zelf voor een toestel. Indien er een gps is ingebouwd in de wagen, kan je die gebruiken. Maar het is ook toegestaan dat je een app zoals Waze of Google Maps op je gsm gebruikt. Je smartphone moet dan wel bevestigd zijn in een houder (zoals bij wet verplicht).

De examinator zal je op een gegeven moment tijdens de rit vragen om veilig te stoppen om dan een bestemming in te geven in je gps, waarbij je de gegeven route volgt. Hierbij mag je kiezen om het geluid van het toestel al dan niet in te schakelen. Als je het geluid wenst in te schakelen, moet het volume van de gps toelaten dat de richtlijnen duidelijk verstaanbaar zijn voor de examinator. De richtlijnen moeten in de Nederlandse taal gesproken worden. (Tijdens een praktijkexamen met tolk zal deze de Nederlandstalige richtlijnen van de gps vertalen naar de door jou gekozen taal (Frans, Duits of Engels).)
De gevolgde route kan door de examinator op eender welk ogenblik worden onderbroken door het geven van andere aanwijzingen. Dat zal dan mogelijk gebeuren wanneer de verkeerssituatie het nodig maakt dat er van de route wordt afgeweken. Indien de examinator aangeeft dat de gps-aanwijzingen in het geheel niet meer moeten worden gevolgd, dan druk je best op de juiste toets op het scherm om de route te stoppen, of je zet de smartphone uit (zonder uit de houder te nemen). Tip: oefen dit best allemaal op voorhand!

De examinator zal tijdens de proef op de openbare weg op een gegeven ogenblik ook vragen om een richting te volgen die door borden is aangegeven. Op die wijze dien je te laten zien dat je eveneens op basis van wegwijzers je weg kunt vinden. Dit staat dus los van een route volgen via gps.

Niet slagen is natuurlijk niet aangenaam, maar zie het als een signaal dat je nog gerichter moet oefenen en je rijvaardigheden verder moet verbeteren. Zorg dat je je volgende poging goed voorbereidt en werk aan de aandachtspunten die bij het vorige examen door de examinator werden opgemerkt. Je kunt het praktijkexamen opnieuw afleggen zolang je voorlopig rijbewijs en je theorie-examen nog geldig zijn. Hiervoor kan je zelf een nieuwe afspraak maken bij een erkend examencentrum.
Wanneer de geldigheid van je voorlopig rijbewijs niet volstaat om voldoende te oefenen, en het vervalt, kan je je via een rijschool voorbereiden. Als het een vervallen voorlopig rijbewijs M18 of M36 betreft, kan je dan nog een M12 bekomen. Lees hier meer hierover.

Als je twee keer niet slaagt, ben je verplicht om minstens zes uur praktijkles te volgen bij een erkende rijschool voordat je opnieuw examen kunt doen. Het volgende examen kan via de rijschool verlopen, maar je mag ook met je eigen oefenwagen deelnemen, samen met een begeleider of een zelfstandig gebrevetteerd instructeur.